V. Yerleşme ve seyahat hürriyeti
MADDE 23. – Herkes, yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir. Yerleşme hürriyeti, suç işlenmesini önlemek, sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlamak, sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek ve kamu mallarını korumak; Seyahat hürriyeti, suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek; Amaçlarıyla kanunla sınırlanabilir. (Değişik: 3.10.2001-4709/8 md.) Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, vatandaşlık ödevi ya da ceza soruşturması veya kovuşturması sebebiyle sınırlanabilir. Vatandaş sınır dışı edilemez ve yurda girme hakkından yoksun bırakılamaz.
Herkes, Türkiye içinde istediği yerde yaşama ve dilediği gibi seyahat etme hakkına sahiptir.
Bu hak, anayasa ile güvence altına alınmıştır.
Ancak bazı özel durumlarda bu hak kanunla sınırlandırılabilir.
Örneğin:
- Yerleşme hakkı, şu nedenlerle sınırlanabilir:
- Suç işlenmesini önlemek
- Sosyal ve ekonomik dengenin korunması
- Sağlıklı şehirleşmenin sağlanması
- Kamu mallarının korunması
- Seyahat hakkı, şu durumlarda kısıtlanabilir:
- Suçla ilgili bir soruşturma veya dava süreci varsa
- Suç işlenmesini engellemek amacıyla
Yurt Dışına Çıkma Özgürlüğü
Her Türk vatandaşı yurt dışına çıkma hakkına sahiptir.
Ancak bu hak da bazı hallerde sınırlandırılabilir:
- Vatandaşlık görevlerini yerine getirmeme (örneğin askerlik)
- Hakkında ceza soruşturması veya kovuşturması bulunması
Vatandaşlar, devlet tarafından sınır dışı edilemez ve Türkiye’ye giriş hakları engellenemez.
Anayasa’nın 23. maddesi, kişilerin özgürce yaşama ve seyahat etme hakkını korur. Ancak bu özgürlükler kamu güvenliği ve düzeni gibi gerekçelerle, sadece kanunla sınırlandırılabilir.
