Sağlık, çevre ve konut hakları
Anayasaya göre; sağlık hakkı, çevre hakkı ve konut hakkı nedir?
VIII. Sağlık, çevre ve konut
MADDE 56. –
A. Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması
- Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.
- Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir.
- Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler.
- Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir.
- Sağlık hizmetlerinin yaygın bir şekilde yerine getirilmesi için kanunla genel sağlık sigortası kurulabilir.
Anayasaya Göre Konut Hakkı Nedir?
B. Konut hakkı
MADDE 57. – Devlet, şehirlerin özelliklerini ve çevre şartlarını gözeten bir planlama çerçevesinde, konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri alır, ayrıca toplu konut teşebbüslerini destekler.
İnsanların yaşamlarını sürdürebilmeleri için en temel haklarından birisi de konut ve barınma hakkıdır. Bu hak anayasal bir hak olup, güvence altına alınmıştır.
“Herkes temel insani gereksinimlerini karşılayabilecek, insan haysiyetine yakışır biçimde konut ve barınma hakkına sahiptir.
Devlet bu hakların yerine gelmesi için kentlerin ve diğer yerleşim birimlerinin kültürel ve tarihi dokusu ile çevresel değerlerini de içerisine dahil ederek bir planla gerekli olan tüm tedbirleri alır.”
Devlet, vatandaşların konut ve barınma ihtiyacını sağlamakla mükellef. Özellikle yoksul halkın konut ve barınma haklarının gerçekten oluşabilmesi için, devletin yalnız üst düzenleyici olarak davranması gerekmektedir.
- İlginizi Çekebilir: Sanatın ve Sanatçının Korunması
Sağlık Hakkının Yasal Niteliği
Sağlık hakkı, Anayasa’nın 90. maddesi uyarınca Türkiye’nin taraf olduğu ve iç hukukunda usulüne uygun olarak yer aldığı uluslararası hukuk kaynaklarıyla düzenlenen bir insan hakkı olmakla birlikte, Anayasamızın da temel haklarından biridir. 1982 Anayasası’nın 17. maddesi sağlık hakkının temeli olan yaşama hakkını şöyle belirtmektedir: “Herkesin yaşama hakkı vardır.” hükmünde ifade edildiği şekliyle. Bu hüküm yukarıda belirtilen sağlık hakkını güvence altına almayı amaçlamaktadır.
Sağlık hakkının öznesi “herkes”tir. Cinsiyet, ırk, renk, din, dil, yaş, ulusal köken, görüş farklılığı, ulusal veya sosyal köken, servet ve nerede yaşadığı, ne yaptığı, nasıl davrandığı fark etmeksizin herkes kanun önünde eşittir ve Sırf insan oldukları için sağlık hakkı. . Sağlık hakkının sosyal bir hak olduğu konusunda doktrinde görüş birliği vardır. Nitekim 1982 Anayasası’nın Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler Temel Hak ve Ödevler Bölümü’nde yer alan 56. maddesinde, ayrım gözetmeksizin herkesin sağlıklı bir yaşam sürme hakkına sahip olduğunu belirten bir kural vardır. Söz konusu düzenleme sağlık hakkını vurgulamayı amaçlamaktadır. Bu madde aşağıdaki hükmü içermektedir:
“Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir.”
YouTube Kanalımız: https://www.youtube.com/@lisansegitimi1876
