Anayasa Eğitim ve Öğrenim Hakkı ve Ödevi

Kısaca: Eğitim ve öğrenim hakkı nedir?

Anayasa’nın 42. maddesine göre kimse eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Eğitim, Atatürk ilkeleri ve inkılapları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır.

İlköğretim kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır. Madde metni aşağıda.

II. Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi

MADDE 42 – Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.

Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir.

Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılapları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz.

Eğitim ve öğretim hürriyeti, Anayasaya sadakat borcunu ortadan kaldırmaz.

İlköğretim kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır.

Özel ilk ve orta dereceli okulların bağlı olduğu esaslar, Devlet okulları ile erişilmek istenen seviyeye uygun olarak, kanunla düzenlenir.

(Ek fıkra: 9/2/2008-5735/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 5/6/2008 tarihli ve E.: 2008/16, K.: 2008/116 sayılı Kararı ile. )

Devlet, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar. Devlet, durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri alır.

Eğitim ve öğretim kurumlarında sadece eğitim, öğretim, araştırma ve inceleme ile ilgili faaliyetler yürütülür. Bu faaliyetler her ne suretle olursa olsun engellenemez.

Türkçeden başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. Eğitim ve öğretim kurumlarında okutulacak yabancı diller ile yabancı dille eğitim ve öğretim yapan okulların tabi olacağı esaslar kanunla düzenlenir. Milletlerarası andlaşma hükümleri saklıdır.

Maddelerin tam ve güncel metnini Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki Anayasa metninden okuyabilirsiniz.

42. Maddede Devletin Eğitimle İlgili Görevleri

KonuAnayasa’daki düzenleme
İlköğretimKız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunlu, Devlet okullarında parasız
DenetimEğitim ve öğretim Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır
Özel okullarBağlı oldukları esaslar Devlet okullarıyla erişilmek istenen seviyeye uygun olarak kanunla düzenlenir
Burs ve yardımMaddi imkânı olmayan başarılı öğrencilere burs ve başka yollarla yardım yapılır
Özel eğitimDurumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanlar için tedbir alınır
Ana dilTürkçeden başka hiçbir dil Türk vatandaşlarına ana dili olarak okutulamaz; milletlerarası antlaşma hükümleri saklıdır

Eğitim Hakkı ve Zorunlu Eğitim Hakkında Sorular

Eğitim hakkı Anayasa’nın hangi maddesinde düzenlenir?

Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi Anayasa’nın 42. maddesinde düzenlenir.

Anayasa’ya göre hangi eğitim zorunludur?

42. maddeye göre ilköğretim kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır. Zorunlu eğitimin süresi ve kademeleri ise kanunla belirlenir; 2012’de çıkarılan 6287 sayılı Kanunla zorunlu eğitim 12 yıl olarak düzenlenmiştir.

Devlet öğrencilere burs vermekle yükümlü mü?

42. maddeye göre Devlet, maddi imkânlardan yoksun başarılı öğrencilerin öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacıyla burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar.

Bunları da Okuyabilirsiniz

  • Anayasa Cumhuriyetin Temel Organları

    Devletin temel organları arasında 3 temel erk vardır. Bunlar yasama, yürütme ve yargı organlarıdır. Bu yazımızda Cumhuriyetin temel organlarından biri olan yasama organına değineceğiz. Kısaca: Yasama organı (TBMM) nasıl oluşur? Anayasa’nın 75 ile 86. maddelerine göre TBMM genel oyla seçilen 600 milletvekilinden oluşur; 18 yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir. 2017 değişikliğinden bu yana TBMM…

  • Anayasa Türkiye Büyük Millet Meclisinin Faaliyetleri İle İlgili Hükümler

    Kısaca: TBMM nasıl çalışır? Anayasa’nın 93 ile 97. maddelerine göre TBMM her yıl Ekim ayının ilk günü kendiliğinden toplanır ve bir yasama yılında en çok üç ay tatil yapabilir. Meclis üye tamsayısının en az üçte biriyle toplanır ve kural olarak katılanların salt çoğunluğuyla karar verir; karar yeter sayısı üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az…

  • Anayasa Gençlik ve Spor

    Kısaca: Anayasa’da gençlik ve spor Anayasa’nın 58. maddesi Devlete gençleri kötü alışkanlıklardan ve cehaletten koruma, 59. maddesi ise sporun kitlelere yayılmasını teşvik etme ve başarılı sporcuyu koruma görevi verir. 2011’den beri spor federasyonlarının yönetim ve disiplin kararlarına karşı yalnızca zorunlu tahkime gidilebilir ve tahkim kararları kesindir. Maddeler aşağıda. IX. Gençlik ve spor A. Gençliğin korunması…

  • ANAYASA

    Kısaca: Anayasa nedir? Anayasa, devletin yönetim şeklini, temel organlarını ve bireylerin temel hak ve özgürlüklerini düzenleyen en üst hukuk metnidir. Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz. Türkiye’de 1921, 1924, 1961 ve 1982 anayasaları yapılmıştır; bugün 1982 Anayasası yürürlüktedir. Ayrıntılar aşağıda. Anayasa Nedir? Anayasa, bir devletin yönetim şeklini belirleyen temel hukuk metnidir. Egemenliğin nasıl kullanılacağını, bireylerin temel hak…

  • Anayasa Düşünceyi Açıklama ve Yayma Hürriyeti

    Kısaca: Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti nedir? Anayasa’nın 26. maddesine göre herkes düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına ya da toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir; buna haber veya fikir alma ve verme serbestliği de dahildir. Bu hürriyet maddede sayılan amaçlarla sınırlanabilir; radyo, televizyon ve sinema yayınları izin sistemine…

  • Anayasa Yargı

    Kısaca: Anayasa yargı hakkında ne der? Anayasa’nın 138. maddesine göre hâkimler görevlerinde bağımsızdır; hiçbir organ veya kişi mahkemelere emir ve talimat veremez. Hâkimler ve savcılar azlolunamaz ve 65 yaşını bitirinceye kadar görev yapar. Duruşmalar kural olarak herkese açıktır ve bütün kararlar gerekçeli yazılır. 2017 değişikliğiyle askerî yargı kaldırılmış, disiplin mahkemeleri dışında askerî mahkeme kurulması yasaklanmıştır….