Üst Düzey Yönetici Belgesi
Siyaset Bilimi Siyaset Bilimi Hakkında Herşey!İncele

Yarı Başkanlık Sisteminin Avantaj ve Dezavantajları

Yarı Başkanlık Sisteminin Avantaj ve Dezavantajları Nelerdir?

Parlamenter ve saf başkanlık sistemlerine ait özelliklere sahip karma bir sistem olarak değerlendirilir. Parlamento veya seçilmiş devlet başkanı hükümeti görevden alabilir. Temel özelliği iki başlı yürütme yapısıdır. Hem Başkanlık hem de parlamenter sisteme ait özellikleri taşımasından dolayı her iki sistemden de avantaj ve dezavantajları içinde taşır.

AVANTAJLARI

  1. İŞBİRLİĞİ ve YETKİ PAYLAŞIMI: Yarı başkanlık sistemini savunanlara göre bu sistemin özelliği olan iki başlı yürütme yapısının rekabet halindeki güçler arasında bir dereceye kadar işbirliğine ve yetki paylaşımına imkan vermesidir, Bir ülkede iki karşıt grup arasında şiddetli siyasi ayrılık varda, yarı başkanlık sistemş gücün paylaşımına izin verdiği için çatışma ortamını yumuşatır. Bir güç başkanlığı elinde tutarken diğer güç başbakanlığı elinde tutabilir.
  2. SABİT SÜRE VE İSTİKRAR: Yarı başkanlık sisteminde halk tarafından sabit bir süre için seçilen devlet başkanının, parlamentonun bölünmüş ve hükümetlerin istikrarsız olup olmadığına bakmadan, sistemin istikrarını ve meşrutiyetini devam ettirebilme potansiyeline sahip olmasıdır.

DEZAVANTAJLARI: Dört önemli eleştiri vardır.

  1. Başkanın halk tarafından seçilmesi, siyasi sürecin kişiselleştirilmesine neden olabilir ve başkanı, kendisini olağan süreçlerin üzerinde görmeye ve hukuk kurallarını önemsememesine neden olabilir.
  2. İki başlı hükümet sistemi: Devlet başkanı ve Başbakan arasındaki çekişme durumunda karar alma süreci uzayacak ve birbirine zıt politikalar ortaya çıkabilecektir. Asker ve yürütme arasında da sıkıntılar olabilir. Hiyerarşik makamların çoğalması askeri açıdan önemli olan hiyerarşik düzeni bozabilir.
  3. Devlet başkanı ve başbakanın farklı partilerden olması durumunda muhtemelen ortaya (kohabitasyon) parçalı yürütme yapısı çıkacaktır. Kohabitasyon, yürütme içinde siyasi tıkanıklığa neden olabilir ve bu durum, demokrasisi tam olarak yerleşmemiş sistemlerde demokrasi dışı müdahalelere zemin hazırlayabilir.
  4. Başkanın, başbakanın veya herhangi bir parti veya parti koalisyonlarının parlamentoda çoğunluğa sahip olamamaları durumunda ortaya çıkabilecek bölünmüş azınlık hükümeti ciddi bir tehlikedir.